પહેલગામ હુમલા પછી ભારત-પાક સંબંધોમાં તણાવ, ગૃહ મંત્રાલયે યુદ્ધની તૈયારી માટે મોક ડ્રીલનો આદેશ
પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં, ગૃહ મંત્રાલયે યુદ્ધ અથવા કટોકટીની તૈયારી શરૂ કરી દીધી છે. મંત્રાલયે કેટલાક રાજ્યોને 7 મેના રોજ મોક ડ્રીલ યોજવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ મોક ડ્રીલનો હેતુ નાગરિકોને હવાઈ હુમલા, બ્લેકઆઉટ અને અન્ય કટોકટીઓથી પોતાને બચાવવા માટે જાગૃત કરવાનો છે.
જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં 22 એપ્રિલે થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે. યુદ્ધનો ભય પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે ઘણા રાજ્યોને 7 મે, બુધવારના રોજ મોક ડ્રીલ કરવા જણાવ્યું છે. આ મોક ડ્રીલનો હેતુ એ છે કે જો યુદ્ધ કે આવી કટોકટીની પરિસ્થિતિ ઊભી થાય તો આપણા દેશના નાગરિકોને બચાવી શકાય. ગૃહ મંત્રાલયના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે મંત્રાલયે તેના નિર્દેશોમાં હુમલાના કિસ્સામાં કેટલાક મુદ્દાઓ પર ભાર મૂક્યો છે. આ મોક ડ્રીલમાં, લોકોને હવાઈ હુમલો, બ્લેકઆઉટ વગેરેની સ્થિતિમાં શું કરવું તે અંગે જાગૃત કરવામાં આવશે. અથવા આવી જ અન્ય પરિસ્થિતિઓમાં કયા પગલાં લેવા જોઈએ અને વ્યક્તિએ પોતાનું રક્ષણ કેવી રીતે કરવું જોઈએ તે વિશે જાણકારી અપાશે. લોકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે આ મોક ડ્રીલ નાગરિકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી હાથ ધરવામાં આવ્યું છે.
7 મેના રોજ યુદ્ધનું સાયરન વાગે ત્યારે ડરશો નહીં, મોકડ્રીલ સમયે તમારે શું કરવું જોઈએ? જાણો દરેક સવાલનો જવાબ
ગૃહ મંત્રાલયે યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે 7 મેના રોજ ઘણા રાજ્યોમાં મોક ડ્રીલ યોજવા સૂચના આપી છે. વિદ્યાર્થીઓ અને નાગરિક સંરક્ષણને ખાસ તાલીમ આપવામાં આવશે. કટોકટીની સ્થિતિમાં નાગરિકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે મોક ડ્રીલ એક મહત્વપૂર્ણ રીત છે. જાણો કે આ કટોકટીની પરિસ્થિતિઓમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
જો 7 મેએ અચાનક કોઈ ભારે અને ડરામણો અવાજ સંભળાય તો ડરશો નહીં. આ કોઈ ઈમરજન્સી સ્થિતિ નહીં, પરંતુ એક મોકડ્રીલ એટલે કે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિની તૈયારીનો અભ્યાસ છે. આ દરમિયાન ‘યુદ્ધવાળું સાયરન’ વાગશે, જેથી લોકોને જણાવી શકાય કે યુદ્ધ કે હવાઈ હુમલા જેવી સ્થિતિમાં શું કરવાનું હોય છે? 1971ના જંગ બાદ પ્રથમવાર ભારત સરકારે આવી મોકડ્રીલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. તેવામાં તમારા માટે તે જાણવું જરૂરી છે કે આખરે સાયરન શું હોય છે? કયાં લગાવવામાં આવે છે? તેનો અવાજ કેવો હોય છે? કેટલા દૂર સુધી સંભળાય છે? અને તે વાગે ત્યારે લોકોએ શું કરવું જોઈએ? અહીં તમને બધા સવાલનો જવાબ મળી જશે.
યુદ્ધવાળું સાયરન કયા લાગેલું હોય છે?
આ સાયરન સામાન્ય રીતે વહીવટી ઇમારતો, પોલીસ મુખ્યાલય, ફાયર સ્ટેશન, લશ્કરી થાણા અને શહેરના ભીડભાડવાળા વિસ્તારોમાં ઊંચાઈએ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. તેમનો હેતુ સાયરનનો અવાજ શક્ય તેટલા દૂર સુધી પહોંચે તેવો છે. આ ખાસ કરીને દિલ્હી-નોઈડા જેવા મોટા શહેરોમાં સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સ્થાપિત કરી શકાય છે. તે દેશના દરેક શહેરમાં સ્થાપિત કરી શકાય છે.
યુદ્ધવાળું સાયરન કેવું હોય છે?
‘રસ્ટ સાયરન’ વાસ્તવમાં એક મોટેથી ચેતવણી આપતી સિસ્ટમ છે. તે યુદ્ધ, હવાઈ હુમલો અથવા આપત્તિ જેવી કટોકટીની પરિસ્થિતિઓ વિશે માહિતી આપે છે. તેના અવાજમાં સતત ઉચ્ચ-નીચું કંપન હોય છે, જે તેને સામાન્ય હોર્ન અથવા એમ્બ્યુલન્સના અવાજથી સંપૂર્ણપણે અલગ બનાવે છે.
તેનો અવાજ કેવો હોય છે અને કેટલે દૂર સુધી જાય છે?
યુદ્ધના સાયરનનો અવાજ ખૂબ જ જોરથી સંભળાય છે. સામાન્ય રીતે તે 2-5 કિલોમીટરની રેન્જ સુધી સાંભળી શકાય છે. અવાજમાં એક ચક્રીય પેટર્ન છે. એટલે કે, તે ધીમે ધીમે વધે છે, પછી ઘટે છે અને આ ક્રમ થોડી મિનિટો સુધી ચાલુ રહે છે. જ્યારે એમ્બ્યુલન્સ સાયરન 110-120 ડેસિબલનો અવાજ કરે છે, ત્યારે યુદ્ધ સાયરન 120-140 ડેસિબલનો અવાજ કરે છે.
ભારતમાં ‘યુદ્ધ સાયરન’ સૌપ્રથમ ક્યારે વાગ્યું?
ભારતમાં, 1962ના ચીન યુદ્ધ, 1965 અને 1971ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન યુદ્ધ સાયરનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે આ સાયરન ખાસ કરીને દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા અને અમૃતસર જેવા શહેરોમાં લગાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન સરહદી વિસ્તારોમાં તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
જ્યારે સાયરન વાગે તો શું કરવું?
સાયરન વાગવાનો અર્થ એ છે કે લોકોએ તાત્કાલિક સલામત સ્થળોએ ખસી જવું જોઈએ. પરંતુ મોક ડ્રીલ દરમિયાન ગભરાશો નહીં. ખુલ્લા વિસ્તારોથી દૂર રહો. ઘરો અથવા સુરક્ષિત ઇમારતોની અંદર જાઓ. ટીવી, રેડિયો અને સરકારી ચેતવણીઓ પર ધ્યાન આપો. અફવાઓથી દૂર રહો અને વહીવટીતંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરો.
કેટલા સમયમાં જગ્યા ખાલી કરવાની હોય છે?
વાસ્તવિક યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિમાં, પહેલા સાયરન વાગ્યા પછી 5 થી 10 મિનિટની અંદર સલામત સ્થળે પહોંચવું પડે છે. આ જ કારણ છે કે લોકોને ઝડપથી અને શાંતિથી બહાર નીકળવાનું શીખવવા માટે મોક ડ્રીલનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
અગાઉ, પંજાબના ફિરોઝપુર કેન્ટોનમેન્ટ બોર્ડે રવિવારે રાત્રે 30 મિનિટનું બ્લેકઆઉટ રિહર્સલ કર્યું હતું કે બ્લેકઆઉટના કિસ્સામાં શું કરવું જોઈએ અને કેવી રીતે કરવું જોઈએ. પહેલગામ હુમલો પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલો હોવાથી, ભારત જવાબમાં વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યું છે. આ દરમિયાન, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ટોચના સંરક્ષણ અધિકારીઓ સહિત અનેક ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકો યોજી રહ્યા છે. આ હુમલામાં 26 નાગરિકો, જેમાં મોટાભાગે પ્રવાસીઓ હતા, માર્યા ગયા હતા. પ્રધાનમંત્રીએ હુમલાના ગુનેગારો અને કાવતરાખોરોનો "પૃથ્વીના છેડા સુધી" પીછો કરવાની અને તેમને "તેઓ કલ્પના કરી શકે તે કરતાં વધુ કડક સજા" આપવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી.
